Coś, co miało służyć regulacji emocji, zaczęło Cię prowadzić. Picie, branie, granie, scrollowanie, kolejne zakupy, kolejne osoby — tych aktywności miało być coraz mniej, a jest coraz więcej. Próby ograniczania nie działają. Pojawiają się utrata kontroli, kłamstwa wobec siebie i bliskich, wstyd, poranne wyrzuty sumienia. A może to nie Ty, ale ktoś z Twojej rodziny — partner, dziecko, rodzic — i to Ty od miesięcy zastanawiasz się, jak pomóc, jak rozmawiać, jak żyć dalej.
W Cerebrum nie oceniamy. Naszą rolą jest pomóc Ci zrozumieć, co się dzieje, i zaproponować plan, który ma sens. Pomagamy zarówno osobom uzależnionym, jak i ich bliskim — bo uzależnienie jest zaburzeniem, które dotyka całej rodziny.
Problem uzależnień dotyczy współcześnie coraz większej grupy pacjentów. Kojarzy się zwykle z alkoholem lub narkotykami, jednak uzależniamy się nie tylko od substancji — również od zachowań, określanych niekiedy nałogowymi. Mogą do nich należeć hazard, zakupy, seks, korzystanie z internetu, czy nawet praca.
Gdy substancje lub podejmowane przez nas zachowania służą regulacji samopoczucia, gdy mamy problem, by regulować swoje emocje i zachowanie w inny sposób — warto zasięgnąć konsultacji specjalisty.
Niekiedy zachowania uzależnieniowe są konsekwencją obecności innych problemów lub zaburzeń psychicznych. Maskują ich obecność lub odwrotnie — pozostają w tle innych skarg wyrażanych przez pacjenta. Zdarza się, że zachowania uzależnieniowe stają się swego rodzaju samoleczeniem wynikającym z braku właściwej diagnozy lub dostępnych środków pomocy i wsparcia.
Specjalista psychiatra, psychoterapeuta lub terapeuta uzależnień będzie w stanie zdiagnozować problem i pokierować dalszym postępowaniem — które zwykle jest wielokierunkowe.
- uzależnienie od alkoholu
- uzależnienie od narkotyków
- uzależnienia od leków
- hazard
- internet (w tym gry komputerowe, smartfon, social media)
- zakupy
- seks (w tym tzw. patologiczna hiperseksualność)
Lista uzależnień behawioralnych jest dłuższa — można uzależnić się także od ćwiczeń fizycznych, opalania się, pracy. U podłoża każdego uzależnienia leży potrzeba regulowania stanów emocjonalnych poprzez zachowania nałogowe.
- współuzależnienie
- syndrom DDA (dorosłe dziecko alkoholika)
- syndrom DDD (dorosłe dziecko z rodziny dysfunkcyjnej)
Uzależnienie nie dotyka tylko osoby uzależnionej — wpływa na całą rodzinę. Nie musisz mieć problemu z alkoholem, żeby przyjść do Cerebrum. Jeśli żyjesz z osobą uzależnioną albo wychowywałeś się w takiej rodzinie, to sam jesteś osobą, której pomagamy.
Leczenie uzależnienia rozpoczyna się od konsultacji u psychiatry, psychoterapeuty lub specjalisty terapii uzależnień. W trakcie pierwszej wizyty:
- przeprowadzamy pełen wywiad o aktualnej sytuacji i historii uzależnienia
- stawiamy diagnozę uzależnienia oraz ewentualnych współistniejących zaburzeń psychicznych
- określamy stopień zaawansowania uzależnienia
- planujemy oddziaływania terapeutyczne — psychoterapia, farmakoterapia, w razie potrzeby skierowanie do oddziału dziennego lub stacjonarnego
- czasami zlecamy dodatkowe konsultacje (internistyczna lub neurologiczna) lub badania dodatkowe (biochemiczne badania laboratoryjne, badania psychologiczne)
Konsultację można umówić stacjonarnie lub online. Nie potrzebujesz skierowania.
Podstawa leczenia uzależnień. Psychoterapia uzależnień skupia się na:
- rozumieniu mechanizmów uzależnienia i własnych emocji
- rozpoznawaniu sytuacji wyzwalających picie, branie, granie, kompulsywne zachowania
- wytwarzaniu umiejętności radzenia sobie z negatywnymi emocjami w sytuacjach, które wcześniej prowadziły do sięgania po substancję lub zachowanie nałogowe
- pracy nad relacjami z bliskimi, które ucierpiały w związku z uzależnieniem
- utrzymaniu długofalowej zmiany
W naszej placówce psychoterapia uzależnień prowadzona jest w formie terapii indywidualnej.
Leczenie farmakologiczne ułatwia osiągnięcie celów terapeutycznych — zmniejszenie ilości wypijanego alkoholu, wydłużenie okresów abstynencji lub całkowita wstrzemięźliwość.
Optymalnie farmakoterapia jest prowadzona równolegle z psychoterapią i w porozumieniu ze specjalistą psychoterapii uzależnień. Decyzja o włączeniu leczenia farmakologicznego należy do lekarza psychiatry — na podstawie oceny stanu pacjenta, stopnia zaawansowania uzależnienia, ewentualnych zaburzeń współistniejących.
Uzależnienie od alkoholu (i innych substancji) rzadko występuje samotnie. Często towarzyszą mu inne zaburzenia psychiczne — albo są wcześniejsze i prowadziły do uzależnienia, albo rozwinęły się w jego trakcie. Najczęściej:
- zaburzenia osobowości
- zaburzenia nerwicowe (lękowe)
- zaburzenia depresyjne
- choroba afektywna dwubiegunowa
- zaburzenia psychotyczne
- ADHD
Jednoczesne leczenie współistniejących zaburzeń psychicznych podnosi w zasadniczy sposób skuteczność terapii i poprawia jakość życia pacjentów. Dlatego w Cerebrum prowadzimy nie tylko leczenie samego uzależnienia, ale też pełną opiekę nad zaburzeniami współwystępującymi.
Leczenie choroby alkoholowej (i innych uzależnień) może odbywać się w różnych formach:
- ambulatoryjnie (stacjonarnie lub online u specjalistów Cerebrum) — najczęstsza forma w pracy z pacjentem motywowanym do leczenia, na wczesnym lub umiarkowanym etapie
- w oddziałach dziennych (gdy potrzebna jest intensywniejsza praca, ale pacjent może wracać do domu)
- w oddziałach stacjonarnych (gdy konieczna jest detoksykacja lub intensywna terapia w oddzieleniu od dotychczasowego środowiska)
W trakcie konsultacji psychiatrycznej w Cerebrum, w razie potrzeby, otrzymasz odpowiednie skierowanie do oddziału dziennego lub stacjonarnego.
Rozwijające się uzależnienie u jednego z członków rodziny znacząco wpływa na nieprawidłowe funkcjonowanie całej rodziny, relacji partnerskiej oraz na samopoczucie poszczególnych jej członków. Nadmierne picie alkoholu, używanie narkotyków, hazard i inne szkodliwe zachowania powodują, że członkowie rodziny żyją w przewlekłym napięciu i zagrożeniu, a przewidywalność codziennych sytuacji jest mocno ograniczona.
W wyniku wieloletniego życia z osobą uzależnioną mogą utrwalać się reakcje przystosowawcze do danej sytuacji, które określane są mianem współuzależnienia.
Trzeba pamiętać: współuzależnienie dotyczy małżonka lub partnera uzależnionego członka rodziny — czyli osoby, która może potencjalnie wyjść z relacji. Syndrom współuzależnienia nie dotyczy dzieci (dzieci osób uzależnionych mogą rozwijać syndrom DDA).
Należy zwrócić uwagę na fakt, że nadmierną kontrolą i przejmowaniem obowiązków osoba współuzależniona nieświadomie i niecelowo podtrzymuje uzależnienie u partnera. Nie oznacza to, że partner osoby uzależnionej ponosi winę za rozwój jego uzależnienia. Są to mechanizmy podtrzymujące wzajemne uwikłanie, które w znaczący sposób utrudniają podjęcie leczenia przez osobę uzależnioną.
Osoby, które doświadczają współuzależnienia, często potrzebują pomocy specjalisty. W wielu przypadkach pomocna może okazać się psychoterapia, która będzie skoncentrowana między innymi na:
- pracy nad poczuciem własnej wartości
- budowaniu granic psychologicznych
- poznaniu własnych potrzeb
- konfrontacji z rzeczywistością i odzyskaniu kontroli nad własnym życiem
U dzieci osób uzależnionych może rozwinąć się zespół cech dorosłego dziecka alkoholika (DDA). Dziecko, a potem dorastająca osoba, rozwijając się w rodzinie z problemem uzależnień, doświadcza wielu trudnych emocji: wstydu, lęku, poczucia winy, poczucia krzywdy, smutku, upokorzenia, wstrętu i innych.
Zapis traumatycznych doświadczeń powstały w dzieciństwie może skutkować w wieku dorosłym różnymi problemami. Osoby z syndromem DDA mogą doświadczać:
- przewlekłych stanów lękowych
- obniżenia nastroju
- chwiejności emocjonalnej (nadmiernego wycofania, a następnie wybuchowości)
- trudności w kontrolowaniu złości oraz tendencji do agresywnego wyrażania jej
- różnego rodzaju objawów somatycznych
Często te stany nie są przez osobę kojarzone ze stanami emocjonalnymi i trudnymi wydarzeniami z dzieciństwa. Pojawia się nierozumienie ich znaczenia z uwagi na to, że traumatyczne doświadczenia są niejednokrotnie pokryte niepamięcią. Odcięcie się od bolesnych doświadczeń jest naturalnym mechanizmem obronnym.
Nieprzewidywalne własne reakcje emocjonalne w dorosłym życiu, lęk, depresja, trudności w relacjach z ludźmi są zazwyczaj motywacją do zgłoszenia się do specjalisty.
Coraz częściej do gabinetu zgłaszają się osoby doświadczające pewnych problemów o podłożu psychicznym, które są konsekwencją wychowywania się w nieprawidłowo funkcjonującej rodzinie — umownie określane jako dotknięte syndromem DDD.
Główna różnica pomiędzy DDD a DDA polega na tym, na czym polegają dysfunkcje rodziny:
- w przypadku DDA — uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych jednego albo obojga rodziców
- w przypadku DDD — szersza grupa trudności psychicznych, których przyczyną są trudne doświadczenia z młodości, na przykład:
- pracoholizm rodziców
- emocjonalny chłód ze strony rodziców
- brak otwartej komunikacji
- nadopiekuńczość i tendencja do nadmiernego kontrolowania dziecka
- przemoc fizyczna lub psychiczna
- wykorzystanie seksualne
- nierówne lub niesprawiedliwe traktowanie dzieci
- przewlekła choroba psychiczna lub fizyczna jednego z członków rodziny
Cechy charakterystyczne, bliskie wielu osobom pochodzącym z nieprawidłowo funkcjonujących rodzin, to między innymi:
- bardzo niskie poczucie własnej wartości
- duży poziom życiowego lęku i niepokoju
- skłonności depresyjne
- duża drażliwość, silne wahania nastrojów
- poczucie bycia niekompetentnym lub niewystarczającym
- perfekcjonizm
- tendencja do nieustannego obwiniania się
- nadmierne poczucie odpowiedzialności
- trudności z podejmowaniem decyzji
- brak zaufania — zarówno do innych, jak i do samego siebie
Życie z DDD nacechowane jest jednak prawie zawsze dużym poczuciem bezwartościowości, wątpieniem w samego siebie, a także lękiem przed odrzuceniem. Emocje Dorosłych Dzieci z Rodzin Dysfunkcyjnych są przeważnie intensywne, niestabilne i niezrozumiałe dla nich samych. Nierzadko przekłada się to na trudności w relacjach z innymi ludźmi — problemy z budowaniem i utrzymywaniem zdrowych, satysfakcjonujących związków.
Uzależnienia behawioralne (od czynności) — hazardu, nowych mediów (komputer, smartfon, tablet), gier komputerowych, seksu, zakupów, ćwiczeń fizycznych, opalania się i innych — są często pomijane w społecznej dyskusji o uzależnieniach. Ale są realnymi zaburzeniami, których mechanizm jest analogiczny do uzależnień od substancji.
Badania nad współchorobowością u pacjentów z uzależnieniami behawioralnymi pokazują:
Hazard patologiczny — bardzo często współwystępują:
- zaburzenia osobowości
- epizody maniakalne
- uzależnienia od substancji psychoaktywnych
- zaburzenia depresyjne
- zaburzenia lękowe
- ADHD
Pacjent może mieć również tendencje samobójcze, dużą skłonność do zachowań impulsywnych i ryzykownych.
Uzależnienie od nowych mediów — często diagnozuje się:
- zaburzenia depresyjne
- zaburzenia hipomaniakalne
- dwubiegunowe zaburzenia nastroju
- zaburzenia osobowości
- objawy dysocjacyjne
- różnego rodzaju natręctwa
Patologiczna hiperseksualność — zaobserwować można:
- nadużywanie substancji psychoaktywnych
- zaburzenia lękowe i depresyjne
- znaczną trudność z kontrolą impulsów
- zaburzenia osobowości
- ADHD
Dlatego w przypadku uzależnień behawioralnych pełna diagnoza psychiatryczna jest szczególnie ważna — bardzo często obraz kliniczny jest bardziej złożony, niż się wydaje na pierwszy rzut oka.
Nie ma jednej granicy, którą się przekracza. Uzależnienie rozwija się stopniowo — najczęściej zaczyna się od używania substancji lub zachowań, żeby regulować emocje (po pracy się odprężyć, przed spotkaniem dodać sobie odwagi, przed snem się wyciszyć).
Sygnały, które zasługują na konsultację:
- nie potrafisz przestać, mimo wielokrotnych prób
- ilość lub częstość rośnie, mimo że tego nie chcesz
- pojawia się utrata kontroli — zacząłeś z planem „jednego drinka", a wypiłeś pięć
- pojawiają się objawy odstawienia — niepokój, drżenie, drażliwość, kołatania serca, gdy nie pijesz, nie bierzesz, nie grasz
- ukrywasz przed bliskimi
- ponosisz konsekwencje (zdrowotne, finansowe, w pracy, w relacjach), mimo to kontynuujesz
Nie czekaj, aż „dno" stanie się oczywiste. Można pomóc na każdym etapie — i im wcześniej, tym łatwiej.
Nie zawsze. Decyzja o całkowitej abstynencji jest jednym z możliwych celów leczenia, ale nie zawsze pierwszym krokiem. Czasami zaczynamy od:
- redukcji szkód (zmniejszenie ilości, zmniejszenie częstotliwości)
- stabilizacji stanu psychicznego (jeśli są zaburzenia współistniejące)
- wzmocnienia motywacji do dalszych zmian
Cel leczenia ustalamy wspólnie — z uwzględnieniem Twojej sytuacji, motywacji, stopnia zaawansowania uzależnienia.
Tak. Wszystkie wizyty w Cerebrum są w pełni objęte tajemnicą lekarską. Cerebrum nie raportuje diagnoz uzależnień do żadnych systemów państwowych ani pracowniczych. Twoja dokumentacja medyczna pozostaje u nas, dostępna tylko dla Ciebie i specjalistów Cię prowadzących.
Wyjątkiem są sytuacje zagrożenia życia — Twojego lub osób trzecich (np. plany samobójcze, plany krzywdy innych) — wtedy specjalista ma obowiązek interwencji, która może obejmować poinformowanie odpowiednich służb. To są jednak sytuacje skrajne.
To bardzo trudna sytuacja i nie jesteś w niej sam. Pierwszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest umówienie konsultacji dla siebie — niezależnie od tego, czy bliska osoba zdecyduje się na leczenie. Specjalista pomoże Ci:
- zorientować się w sytuacji — w jakim stadium jest uzależnienie bliskiej osoby, co Ci grozi, czego nie warto robić
- zaplanować rozmowę z osobą uzależnioną — kiedy, jak, w jakim tonie
- rozpoznać objawy współuzależnienia u siebie i pracować nad nimi
- postawić zdrowe granice, których utrzymanie jest często trudniejsze niż samo postanowienie
Nie próbuj zmusić bliskiej osoby do leczenia "dla niej". Pracuj nad sobą — i nad tym, co Ty chcesz w swojej sytuacji zmienić. Ta zmiana często jest tym, co potem motywuje osobę uzależnioną do działania.
Nie. Cerebrum jest poradnią ambulatoryjną — nie prowadzimy detoksykacji ani opieki całodobowej. Jeśli Twój stan wymaga detoksu lub intensywnej terapii w oddzieleniu od dotychczasowego środowiska, w trakcie konsultacji otrzymasz skierowanie do odpowiedniego oddziału (dziennego lub stacjonarnego). Po zakończeniu leczenia w oddziale wracasz do leczenia ambulatoryjnego — często u nas.
To bardzo częsta sytuacja i nie oznacza porażki. Uzależnienie to choroba przewlekła, a skuteczne leczenie często wymaga kilku podejść. Każda następna próba zaczyna się od innego punktu — masz większą wiedzę o sobie, wiesz, co działa, a co nie, znasz swoje pułapki.
W trakcie konsultacji przyjrzymy się temu, co działo się wcześniej — jakie były przyczyny nawrotu, czego brakowało w poprzednim leczeniu, co warto zmienić w obecnym podejściu.
Tak. Większość konsultacji i sesji psychoterapeutycznych może odbywać się online. Pierwsza wizyta diagnostyczna — szczególnie gdy konieczne jest pełne badanie psychiatryczne — może wymagać obecności w gabinecie. Decyzję ustalamy z Tobą indywidualnie.
W celu umówienia konsultacji zapraszamy do kontaktu z rejestracją Cerebrum pod numerem +48 535 350 400. Pomożemy dobrać odpowiedniego specjalistę — psychiatrę, psychoterapeutę lub specjalistę terapii uzależnień — w zależności od Twojej sytuacji.
Wizytę można też umówić bezpośrednio przez stronę internetową.
Pamiętaj:nie musisz przyjść po decyzji o leczeniu. Możesz przyjść, żeby się zorientować. Pierwsza konsultacja to rozmowa, nie zobowiązanie.