Jeśli masz 25, 35 albo 45 lat i przez całe życie myślałeś o sobie, że jesteś leniwy, niezorganizowany, dziwny, „taki już urodzony" albo że „inni jakoś dają radę, więc to musi być ze mną" — to jest moment, w którym warto sprawdzić, czy to nie jest ADHD. Diagnoza w wieku dorosłym to nie ciekawostka. To często pierwszy moment, w którym ktoś nazywa coś, co Ci towarzyszyło od podstawówki, i pokazuje, że da się z tym pracować.
ADHD u dorosłego rzadko wygląda jak chłopiec biegający po klasie. U dorosłego — szczególnie u kobiety — często wygląda zupełnie inaczej, niż się wydaje. Przeczytaj poniższe zdania i policz, ile pasuje do Ciebie:
- Zaczynam dziesięć rzeczy, kończę dwie. I tak od zawsze.
- Mam genialne pomysły o 23:00 i nie umiem ich zrobić następnego dnia.
- Skupiam się świetnie na tym, co mnie interesuje. Na nudnym — kompletnie nie potrafię.
- Spóźniam się chronicznie, choć wychodzę z domu z zapasem.
- Zapominam o smsach, fakturach, urodzinach, terminach. Mimo telefonu pełnego przypomnień.
- W pracy odwlekam zadania do ostatniej chwili, potem robię je w noc.
- Tracę rzeczy. Klucze, telefony, dokumenty. Codziennie po kilka razy.
- Kupuję rzeczy impulsywnie i potem żałuję.
- Reaguję emocjonalnie szybciej i mocniej niż inni — radość, złość, frustracja.
- W relacji partner mówi, że „nie słucham", choć słucham. Po prostu odpływam.
- Czytam stronę książki i muszę cofnąć się trzy razy, bo zorientowałem się, że myślałem o czym innym.
- Mam wrażenie, że potencjał, który czuję w sobie, nigdy się nie spotkał z tym, co realnie robię w życiu.
Jeśli rozpoznajesz 6 i więcej zdań, i to jest u Ciebie od dzieciństwa — istnieje realna szansa, że to ADHD. To nie jest diagnoza online, ale to jest powód, żeby się zgłosić.
ADHD jest niedodiagnozowane u dorosłych z trzech powodów:
Po pierwsze, jeszcze 20 lat temu uważano, że ADHD „mija w okresie dojrzewania". Dziś wiemy, że nie mija — zmienia tylko formę. Nadruchliwość staje się wewnętrznym niepokojem. Impulsywność — emocjonalnymi reakcjami i decyzjami, których się żałuje. Trudności w skupieniu — ciągłą walką z zadaniami, które „powinny być proste".
Po drugie, ADHD u dziewczynek i kobiet często przez całe dzieciństwo wygląda jak „rozmarzona, w chmurach, niezorganizowana, ale bystra dziewczynka". Bez nadruchliwości, bez konfliktów. Nikt nie kieruje na diagnozę — bo nie ma kogo kierować. Diagnoza przychodzi w wieku 30, 40, 50 lat, często po wypaleniu zawodowym albo kryzysie macierzyństwa.
Po trzecie, wielu dorosłych z ADHD wypracowało strategie radzenia sobie — kawa, listy, kalendarze, deadliny, presja, środowisko zawodowe pasujące do impulsywności (sprzedaż, kreatywne branże, samozatrudnienie). Te strategie działają — do momentu, kiedy zmienia się sytuacja życiowa: dziecko, kariera korporacyjna, choroba, partner, który „nie wytrzymuje już chaosu".
W diagnostyce ADHD u dorosłych w Cerebrum opieramy się przede wszystkim na kwestionariuszu DIVA-5 — międzynarodowym, ustrukturyzowanym narzędziu diagnostycznym dla dorosłych z ADHD. W zależności od Twojej sytuacji oferujemy cztery ścieżki:
Najczęściej wybierana. Wizyta psychiatryczna trwa 100 minut i obejmuje:
- wywiad psychiatryczny pod kątem diagnozy ADHD
- badanie diagnostyczne w oparciu o kwestionariusz DIVA-5
- diagnozę, zalecenia i leczenie
Tę ścieżkę prowadzi dr Anna Makowska — specjalista psychiatrii.
Gdy chcesz, żeby diagnostyka psychologiczna była przeprowadzona oddzielnie i bardziej szczegółowo:
- Wizyta psychologiczna (60 min) — wywiad, badanie diagnostyczne w oparciu o DIVA-5 oraz inne testy dobrane indywidualnie, pisemna opinia psychologiczna
- Wizyta psychiatryczna (60 min) — konsultacja z diagnozą, zaleceniami i leczeniem
Jeśli wcześniej wykonałeś test DIVA-5 w innej placówce i potrzebujesz konsultacji psychiatrycznej z postawieniem diagnozy:
- Wizyta psychiatryczna (60 min) — wywiad pod kątem ADHD, diagnoza, zalecenia, leczenie
Jeśli potrzebujesz tylko wyników testów psychologicznych z opinią — bez wizyty u psychiatry:
- Test DIVA-5 (60 min)
- Test MOXO (60 min)
Drugą, trzecią i czwartą ścieżkę umawiamy bezpośrednio przez rejestrację: +48 535 350 400.
Diagnoza ADHD u dorosłych jest możliwa również w czasie wizyty lekarskiej online — w większości przypadków wystarczy jedna wizyta diagnostyczna. Oszczędzasz czas i pieniądze.
- dotychczasową dokumentację z leczenia (jeśli masz)
- wyniki przeprowadzonych badań
- listę przyjmowanych leków
- jeśli pamiętasz — przykłady z dzieciństwa, opinie ze szkoły, anegdoty, sytuacje typu „to było u mnie zawsze"
- listę pytań — większość pacjentów się denerwuje i zapomina
W trakcie 100-minutowej wizyty diagnostycznej:
- przeprowadzany jest wywiad psychiatryczny, w tym ocena wczesnego rozwoju pacjenta — w celu wykluczenia innych przyczyn prezentowanych objawów
- omawiane jest dotychczasowe leczenie pacjenta
- przeprowadzany jest wywiad odnośnie stanu somatycznego
- przeprowadzane jest badanie kwestionariuszem DIVA-5
- w przypadku diagnozy potwierdzającej lekarz proponuje pacjentowi leczenie obejmujące farmakoterapię i/lub psychoterapię. Jeśli trzeba wypisuje od razu leki.
W niektórych przypadkach konieczne może być wykonanie dodatkowych psychologicznych testów diagnostycznych lub badań laboratoryjnych czy obrazowych, oraz dodatkowe wizyty lekarskie w celu pogłębienia diagnozy. Postępowanie jest dobierane indywidualnie do konkretnego pacjenta, według jego potrzeb.
Po zakończeniu procesu diagnostycznego masz możliwość:
- otrzymania zaświadczenia o rozpoznaniu
- kontynuacji leczenia specjalistycznego u naszych lekarzy psychiatrów i psychoterapeutów
- ADHD u osób dorosłych, u których nie rozpoznano zaburzenia w dzieciństwie
- ADHD u dorosłych, które było rozpoznane w dzieciństwie
Po postawieniu diagnozy ustalamy z pacjentem plan leczenia. Terapia i odpowiednio dobrane leki skutecznie łagodzą najbardziej dokuczliwe objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej i dają szansę na pełne czerpanie ze swojego potencjału. Nieleczone ADHD często to uniemożliwia.
W Cerebrum prowadzimy całościowe leczenie ADHD u dorosłych:
- farmakoterapia — dobierana indywidualnie do profilu pacjenta i jego potrzeb
- psychoterapia — w naszym zespole pracują psychoterapeuci pracujący z pacjentami z ADHD
- leczenie chorób współwystępujących — depresji, zaburzeń lękowych, uzależnień, które bardzo często towarzyszą ADHD u dorosłych
Dawniej uważano, że ADHD „mija w okresie dojrzewania". Dziś wiemy, że u około połowy dzieci z ADHD objawy przetrwają do dorosłości — zmieniając tylko formę. Nadruchliwość zewnętrzna staje się wewnętrznym niepokojem. Impulsywność — emocjonalnymi reakcjami i decyzjami, których się żałuje. Trudności z koncentracją — wieczną walką z zadaniami, które „powinny być proste".
ADHD u dziewczynek i kobiet często przez całe dzieciństwo wyglądało jak „rozmarzona, niezorganizowana, ale bystra dziewczynka" — bez nadruchliwości, bez konfliktów. Nikt nie kierował na diagnozę.
Wielu dorosłych z ADHD wypracowało własne strategie radzenia sobie — kawa, listy, kalendarze, presja deadline'ów, środowisko zawodowe pasujące do impulsywności. Te strategie działają — do momentu, kiedy zmienia się sytuacja życiowa: dziecko, kariera korporacyjna, choroba, partner, który „nie wytrzymuje już chaosu".
Nieleczone ADHD wpływa na dalsze losy życiowe — relacje, pracę, finanse, zdrowie psychiczne. Jest podłożem dla rozwoju depresji, uzależnień i zaburzeń osobowości. Wczesna interwencja u dorosłego — nawet jeśli „dorosły" to 45 lat — istotnie zmienia trajektorię.
To, co najczęściej słyszymy od pacjentów po roku od diagnozy:
1. Zaburzenia koncentracji uwagi — długo zabieranie się do zadań wymagających wysiłku umysłowego, trudności ze skupieniem, łatwe rozpraszanie się, problemy z zapamiętywaniem, niereagowanie na polecenia, „marzycielstwo", „gapowatość".
2. Impulsywność — nieprzewidywanie konsekwencji swojego działania, rozpoczynanie zadań bez pełnego zrozumienia instrukcji, kłopoty z wykonaniem złożonych lub terminowych prac, nieuczenie się na podstawie wcześniejszych doświadczeń, kłopoty z oczekiwaniem na swoją kolej, trudności z odraczaniem decyzji i radzeniem sobie ze złością.
3. Nadpobudliwość — bycie stale w ruchu, trudności z wysiedzeniem w jednym miejscu, stałe uczucie niepokoju wewnętrznego, wiercenie się, nadmierna gadatliwość. U dorosłych nadpobudliwość często wpływa na niestałość w związkach i angażowanie się w ryzykowne zachowania — nadużywanie alkoholu, narkotyków, hazard.
W większości przypadków **tak**. Wizyta diagnostyczna trwa 100 minut i obejmuje pełen wywiad, badanie kwestionariuszem DIVA-5, postawienie diagnozy i ustalenie planu leczenia. W niektórych przypadkach — gdy obraz jest złożony lub potrzeba różnicowania z innymi zaburzeniami — możemy zlecić dodatkowe testy psychologiczne, badania laboratoryjne lub obrazowe, albo umówić dodatkową krótszą wizytę. Decyzja zawsze jest indywidualna.
Tak. Diagnoza ADHD u dorosłych jest możliwa również w trybie online. W większości przypadków wystarczy jedna wizyta diagnostyczna.
Nie jest wymagana. Jeśli masz świadectwa szkolne, opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej, dziennik szkolny — bardzo pomaga. Brak dokumentów nie jest przeszkodą — wywiad rozwojowy w trakcie wizyty wystarcza w większości przypadków.
Tak. Po zakończeniu procesu diagnostycznego pacjent może otrzymać zaświadczenie o rozpoznaniu.
Wtedy idealna dla Ciebie jest Ścieżka 3 — wizyta psychiatryczna 60-minutowa z postawieniem diagnozy i ustaleniem leczenia. Umawiamy ją bezpośrednio przez rejestrację: +48 535 350 400.
Tak. Po zakończeniu procesu diagnostycznego pacjent ma możliwość kontynuacji leczenia specjalistycznego u naszych lekarzy psychiatrów i psychoterapeutów. Cały proces — diagnoza, leczenie, terapia — może odbyć się w jednym miejscu.
W praktyce prywatnej — nie, jeśli sam nie poprosisz. Cerebrum nie raportuje diagnoz do żadnych systemów państwowych ani pracowniczych. Twoja dokumentacja medyczna pozostaje u nas, chroniona tajemnicą lekarską. Jeśli wnioskujesz o zwolnienie L4 — pracodawca widzi tylko kod „F", bez szczegółów. Co przedstawiasz w ZUS, sądzie, szkole — to Twoja decyzja, nie automatyczna procedura.